COMBINED THERAPEUTIC APPROACH TO TEMPOROMANDIBULAR JOINT
INTRA-ARTICULAR DISORDERS: FROM DIAGNOSIS TO ARTHROCENTESIS.
CASE SERIES AND LITERATURE REVIEW
Authors:
Pavlou Ioannis, Papakosta Veronica
Συγγραφείς:
Παύλου Ιωάννης , Παπακώστα Βερόνικα
Doi: 10.54936/haoms263004
ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Ως ενδοαρθρικές διαταραχές της κροταφογναθικής διάρθρωσης (ΚΓΔ) ορίζονται οι
διαταραχές που προκύπτουν από ανωμαλίες στη σχέση, τη θέση, τη μορφολογία ή τη λειτουργία
των ενδοαρθρικών δομών. Συχνότερες μορφές αποτελούν η μετατόπιση του διάρθριου δίσκου
με ή χωρίς επαναφορά, η φλεγμονή των οπισθοδισκικών ιστών, η ενδαρθρική συλλογή
φλεγμονώδους υγρού (effusion), οι εκφυλιστικές οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις και οι συμφύσεις.
Πλην των περιπτώσεων που σχετίζονται με αυτοάνοσα νοσήματα, η πλειοψηφία των
ενδοαρθρικών διαταραχών (έως και 87,5%) αποδίδεται σε υπερφόρτωση της άρθρωσης λόγω
παραλειτουργικών έξεων, κυρίως βρυγμού. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάδειξη του
ρόλου της παραλειτουργικής υπερφόρτωσης στην παθογένεια των ενδοαρθρικών διαταραχών
της ΚΓΔ, καθώς και η αξιολόγηση των ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών όπως η αρθροκέντηση με
ή χωρίς έγχυση άλλων ουσιών, όπως το υαλουρονικό οξύ και οι αυτόλογοι αυξητικοί παράγοντες
του αίματος (PRP-PRF), και η χρήση των ενδεδειγμένων ενδοστοματικών ναρθήκων , στο πλαίσιο
μιας συνδυαστικής και σταδιακής θεραπευτικής προσέγγισης μέσα από ανασκόπηση της
βιβλιογραφίας και την παρουσίαση περιπτώσεων.
ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ: Παρουσιάζονται 3 ενδεικτικές περιπτώσεις ασθενών με ενδαρθρικές
διαταραχές και συγκεκριμένα μετατόπισης δίσκου, ενδαρθρικής συλλογής φλεγμονώδους
υγρού & υπερκινητικότητας της ΚΓΔ. Καταγράφονται το ιστορικό των ασθενών, τα συμπτώματα
και έντασή τους, η απεικόνιση και η συνδυαστική αντιμετώπισή τους (αρθροκέντηση, έγχυση
ουσιών, νάρθηκας, χορήγηση φαρμακευτικών σκευασμάτων και συμπληρωμάτων, εξάλειψη
αιτιολογικών παραγόντων υπερφόρτωσης, ψυχολογική υποστήριξη/συμπεριφορική θεραπεία,
χρόνος έναρξης, διάρκεια, τεχνική) και τα αποτελέσματα. Έγινε επιπλέον ανασκόπηση της
βιβλιογραφίας τόσο για την αρθροκέντηση, όσο και για η επίδραση του βρυγμού στη σύσταση
και το ιξώδες του συνοβιακού υγρού, καθώς και τη θέση και μορφολογία του διάρθριου δίσκου.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Και οι 3 ασθενείς εμφάνισαν σταδιακή βελτίωση με την αρθροκέντηση και την
έγχυση ουσιών, ήδη από την πρώτη επέμβαση, τόσο όσον αφορά στο άλγος όσο και τη βελτίωση
του εύρους διάνοιξης και των ήχων. Η προεγχειρητική εκτίμηση με MRI συνέβαλε σημαντικά στη
σωστή διάγνωση και τη στοχευμένη αντιμετώπιση. Η συνδυαστική χρήση νάρθηκα (πρόσθιας
μετατόπισης ή/και κεντρικής σύγκλεισης) συνέβαλε στη μείωση της μυϊκής δραστηριότητας &
τη δημιουργία επαρκούς χώρου για πιθανή επαναφορά του δίσκου. Επιπλέον η αντιμετώπιση
των ψυχοσυναισθηματικών παραγόντων έπαιξε σημαντικό ρόλο στη μείωση της βαρύτητας των
συμπτωμάτων. Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και στην ανασκόπηση της βιβλιογραφίας,
Επιπλέον, με βάση δεδομένα από κλινικές και εμβιομηχανικές μελέτες έχει τεκμηριωθεί ότι 50
δευτερόλεπτα συνεχούς σφιξίματος των δοντιών προκαλούν αύξηση του ιξώδους του
συνοβιακού υγρού και δημιουργία συμφύσεων, ενώ 5 λεπτά σφιξίματος στο 20% της μέγιστης
συναρμογής οδηγούν σε αποπλάτυνση της οπίσθιας μοίρας και πρόσθια μετατόπιση του δίσκου,
οπότε διαφαίνεται η αναγκαιότητα άμεσης αντιμετώπισης με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές,
όπως η αρθροκέντηση που εφαρμόζεται για τη λύση των συμφύσεων, την απομάκρυνση
φλεγμονωδών μεσολαβητών και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, την απελευθέρωση ή επαναφορά
του δίσκου.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των ενδοαρθρικών διαταραχών της ΚΓΔ
απαιτεί εξατομίκευση βάσει των απεικονιστικών ευρημάτων και συνδυασμό ενδοαρθρικής
θεραπείας και ελέγχου των αιτιολογικών παραγόντων. Περιλαμβάνει επιπρόσθετα τη μείωση
της μυϊκής δραστηριότητας με λειτουργικούς νάρθηκες και την αντιμετώπιση
ψυχοσυναισθηματικών παραγόντων, με στόχο τη μακροχρόνια σταθερότητα του θεραπευτικού
αποτελέσματος.
INTRA-ARTICULAR DISORDERS: FROM DIAGNOSIS TO ARTHROCENTESIS.
CASE SERIES AND LITERATURE REVIEW
Authors:
Pavlou Ioannis, Papakosta Veronica
Συγγραφείς:
Παύλου Ιωάννης , Παπακώστα Βερόνικα
Doi: 10.54936/haoms263004
ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Ως ενδοαρθρικές διαταραχές της κροταφογναθικής διάρθρωσης (ΚΓΔ) ορίζονται οι
διαταραχές που προκύπτουν από ανωμαλίες στη σχέση, τη θέση, τη μορφολογία ή τη λειτουργία
των ενδοαρθρικών δομών. Συχνότερες μορφές αποτελούν η μετατόπιση του διάρθριου δίσκου
με ή χωρίς επαναφορά, η φλεγμονή των οπισθοδισκικών ιστών, η ενδαρθρική συλλογή
φλεγμονώδους υγρού (effusion), οι εκφυλιστικές οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις και οι συμφύσεις.
Πλην των περιπτώσεων που σχετίζονται με αυτοάνοσα νοσήματα, η πλειοψηφία των
ενδοαρθρικών διαταραχών (έως και 87,5%) αποδίδεται σε υπερφόρτωση της άρθρωσης λόγω
παραλειτουργικών έξεων, κυρίως βρυγμού. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάδειξη του
ρόλου της παραλειτουργικής υπερφόρτωσης στην παθογένεια των ενδοαρθρικών διαταραχών
της ΚΓΔ, καθώς και η αξιολόγηση των ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών όπως η αρθροκέντηση με
ή χωρίς έγχυση άλλων ουσιών, όπως το υαλουρονικό οξύ και οι αυτόλογοι αυξητικοί παράγοντες
του αίματος (PRP-PRF), και η χρήση των ενδεδειγμένων ενδοστοματικών ναρθήκων , στο πλαίσιο
μιας συνδυαστικής και σταδιακής θεραπευτικής προσέγγισης μέσα από ανασκόπηση της
βιβλιογραφίας και την παρουσίαση περιπτώσεων.
ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ: Παρουσιάζονται 3 ενδεικτικές περιπτώσεις ασθενών με ενδαρθρικές
διαταραχές και συγκεκριμένα μετατόπισης δίσκου, ενδαρθρικής συλλογής φλεγμονώδους
υγρού & υπερκινητικότητας της ΚΓΔ. Καταγράφονται το ιστορικό των ασθενών, τα συμπτώματα
και έντασή τους, η απεικόνιση και η συνδυαστική αντιμετώπισή τους (αρθροκέντηση, έγχυση
ουσιών, νάρθηκας, χορήγηση φαρμακευτικών σκευασμάτων και συμπληρωμάτων, εξάλειψη
αιτιολογικών παραγόντων υπερφόρτωσης, ψυχολογική υποστήριξη/συμπεριφορική θεραπεία,
χρόνος έναρξης, διάρκεια, τεχνική) και τα αποτελέσματα. Έγινε επιπλέον ανασκόπηση της
βιβλιογραφίας τόσο για την αρθροκέντηση, όσο και για η επίδραση του βρυγμού στη σύσταση
και το ιξώδες του συνοβιακού υγρού, καθώς και τη θέση και μορφολογία του διάρθριου δίσκου.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Και οι 3 ασθενείς εμφάνισαν σταδιακή βελτίωση με την αρθροκέντηση και την
έγχυση ουσιών, ήδη από την πρώτη επέμβαση, τόσο όσον αφορά στο άλγος όσο και τη βελτίωση
του εύρους διάνοιξης και των ήχων. Η προεγχειρητική εκτίμηση με MRI συνέβαλε σημαντικά στη
σωστή διάγνωση και τη στοχευμένη αντιμετώπιση. Η συνδυαστική χρήση νάρθηκα (πρόσθιας
μετατόπισης ή/και κεντρικής σύγκλεισης) συνέβαλε στη μείωση της μυϊκής δραστηριότητας &
τη δημιουργία επαρκούς χώρου για πιθανή επαναφορά του δίσκου. Επιπλέον η αντιμετώπιση
των ψυχοσυναισθηματικών παραγόντων έπαιξε σημαντικό ρόλο στη μείωση της βαρύτητας των
συμπτωμάτων. Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και στην ανασκόπηση της βιβλιογραφίας,
Επιπλέον, με βάση δεδομένα από κλινικές και εμβιομηχανικές μελέτες έχει τεκμηριωθεί ότι 50
δευτερόλεπτα συνεχούς σφιξίματος των δοντιών προκαλούν αύξηση του ιξώδους του
συνοβιακού υγρού και δημιουργία συμφύσεων, ενώ 5 λεπτά σφιξίματος στο 20% της μέγιστης
συναρμογής οδηγούν σε αποπλάτυνση της οπίσθιας μοίρας και πρόσθια μετατόπιση του δίσκου,
οπότε διαφαίνεται η αναγκαιότητα άμεσης αντιμετώπισης με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές,
όπως η αρθροκέντηση που εφαρμόζεται για τη λύση των συμφύσεων, την απομάκρυνση
φλεγμονωδών μεσολαβητών και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, την απελευθέρωση ή επαναφορά
του δίσκου.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των ενδοαρθρικών διαταραχών της ΚΓΔ
απαιτεί εξατομίκευση βάσει των απεικονιστικών ευρημάτων και συνδυασμό ενδοαρθρικής
θεραπείας και ελέγχου των αιτιολογικών παραγόντων. Περιλαμβάνει επιπρόσθετα τη μείωση
της μυϊκής δραστηριότητας με λειτουργικούς νάρθηκες και την αντιμετώπιση
ψυχοσυναισθηματικών παραγόντων, με στόχο τη μακροχρόνια σταθερότητα του θεραπευτικού
αποτελέσματος.